Đậu xanh giúp ngủ ngon theo cách dân gian, lành tính, dễ làm tại nhà

Chào bà con,

Mất ngủ, khó ngủ, ngủ chập chờn giữa đêm là tình trạng mà Tuấn tôi gặp rất nhiều ở bà con lớn tuổi. Có người nằm mãi không chợp mắt được, có người vừa chợp mắt một lúc đã tỉnh, rồi thao thức đến sáng. Tình trạng này kéo dài không chỉ làm cơ thể mệt mỏi, đầu óc nặng nề mà còn ảnh hưởng đến ăn uống, tinh thần và sức khỏe lâu dài.

Trong 20 năm nghiên cứu và chữa bệnh bằng Y học cổ truyền, Tuấn tôi vẫn thường nhắc bà con rằng, không phải lúc nào muốn ngủ ngon cũng phải tìm đến thuốc mạnh. Có những thứ rất gần gũi trong gian bếp, nếu dùng đúng cách, đúng người, đúng thời điểm thì vẫn có thể hỗ trợ giấc ngủ rất tốt. Một trong số đó là đậu xanh.

Đậu xanh giúp ngủ ngon không phải là mẹo truyền miệng vô căn cứ, mà theo quan niệm Đông y, đây là thực phẩm có tính mát, vị ngọt, đi vào công dụng thanh nhiệt, làm dịu cơ thể, giúp tâm thần bớt bứt rứt. Với những người khó ngủ do trong người nóng, phiền táo, bồn chồn, ăn uống thất thường thì dùng đậu xanh đúng cách thường thấy cơ thể nhẹ hơn, dễ ngủ hơn.

Tổng quan về đậu xanh theo Y học cổ truyền

Đậu xanh là thực phẩm quá quen thuộc với bà con mình. Từ bát cháo, nồi chè đến nước đậu xanh rang, hầu như gia đình nào cũng biết dùng. Nhưng điều mà không phải ai cũng để ý là đậu xanh ngoài công dụng làm món ăn còn được xem như một vị thực dưỡng có ích trong chăm sóc sức khỏe hằng ngày.

Theo Y học cổ truyền, đậu xanh có tính mát, vị ngọt, tác dụng thanh nhiệt, làm mát cơ thể, hỗ trợ giải bức bối, giảm cảm giác nóng trong. Những người đêm đến thấy bứt rứt, khó chịu, trong người không yên, miệng khô, ngủ không sâu thì thường thuộc nhóm cơ thể đang mất cân bằng, tâm thần không được yên ổn. Khi đó, dùng đậu xanh theo cách phù hợp có thể góp phần làm dịu cơ thể, giúp giấc ngủ đến nhẹ nhàng hơn.

Tuấn tôi chia sẻ thật với bà con thế này, nhiều người lớn tuổi bị mất ngủ không hẳn vì bệnh quá nặng, mà có khi chỉ vì cơ thể tích nhiệt, ăn uống nhiều đồ cay nóng, sinh hoạt thất thường hoặc lo nghĩ quá nhiều. Những trường hợp như vậy, Tuấn tôi thường khuyên bà con điều chỉnh bữa ăn, giờ ngủ nghỉ và dùng thêm vài món đơn giản từ đậu xanh để hỗ trợ.

Vì sao đậu xanh có thể hỗ trợ ngủ ngon?

Bà con nghe Tuấn tôi nói thế này cho dễ hiểu. Muốn ngủ ngon thì trước hết cơ thể phải bớt nóng, tâm trí phải dịu xuống, bụng dạ cũng cần nhẹ nhàng. Mà đậu xanh lại là thứ giúp được cả mấy việc đó nếu dùng hợp lý. Đây là lý do vì sao nhiều người uống nước đậu xanh hay ăn cháo đậu xanh vào buổi chiều tối thì thấy người dễ chịu, đêm đỡ trằn trọc hơn.

Giúp thanh nhiệt, làm dịu cảm giác bứt rứt

Trong Đông y, một số người mất ngủ là do cơ thể có nhiệt, trong người không yên, dễ cáu gắt, miệng khô, ngủ không sâu. Những lúc như vậy, đậu xanh với tính mát có thể giúp thanh nhiệt, làm dịu bớt cảm giác bức bối. Khi cơ thể bớt nóng, bà con sẽ dễ đi vào giấc ngủ hơn.

Tuấn tôi từng gặp không ít bà con, nhất là người lớn tuổi, cứ về chiều tối là trong người thấy oi oi, khó chịu, dù trời không nóng vẫn không thấy thoải mái. Có người còn than rằng càng đêm càng tỉnh như sáo. Những trường hợp như vậy, chỉ cần điều chỉnh ăn uống, bớt đồ cay nóng và dùng nước đậu xanh rang một thời gian là giấc ngủ cũng cải thiện phần nào.

Hỗ trợ an thần nhẹ nhàng theo cách tự nhiên

Đậu xanh không phải là thứ làm bà con ngủ gục ngay tức thì. Cái hay của nó là hỗ trợ cơ thể dịu xuống một cách từ từ, nhẹ nhàng. Theo cách hiểu của Đông y, khi cơ thể được điều hòa, bớt nhiệt, bớt bức bối thì thần trí cũng dễ yên hơn. Mà thần yên thì giấc ngủ mới sâu.

Những người hay suy nghĩ nhiều, lo toan nhiều, đêm nằm cứ trằn trọc hết chuyện nọ đến chuyện kia, nếu dùng đậu xanh đúng cách cùng với việc ngủ nghỉ điều độ thì sẽ có ích hơn là chỉ cố ép mình đi ngủ.

Giúp bụng dạ nhẹ nhàng, dễ chịu hơn vào buổi tối

Nhiều bà con mất ngủ vì tối ăn quá no, ăn đồ khó tiêu, bụng ậm ạch nên nằm không yên. Đậu xanh khi nấu thành cháo loãng hoặc chè nấu nhạt có thể giúp bữa tối trở nên nhẹ nhàng hơn. Cơ thể không phải làm việc quá sức trong lúc nghỉ ngơi thì việc đi vào giấc ngủ cũng thuận lợi hơn.

Tuấn tôi vẫn nói với bà con lớn tuổi rằng, buổi tối đừng ăn quá nặng bụng. Một bát cháo đậu xanh nấu vừa phải, ăn trước giờ ngủ một khoảng thời gian hợp lý sẽ tốt hơn nhiều so với ăn quá no rồi nằm thao thức.

Những trường hợp nào nên dùng đậu xanh để hỗ trợ giấc ngủ?

Không phải ai mất ngủ cũng dùng đậu xanh giống nhau. Nhưng nhìn chung, đậu xanh sẽ phù hợp hơn với những bà con có biểu hiện như trong người nóng, hay khô miệng, dễ bứt rứt, ngủ chập chờn, lòng không yên, ăn nhiều đồ cay nóng hoặc hay thức khuya. Đây là những trường hợp Tuấn tôi thấy dùng đậu xanh thường có kết quả tốt hơn.

Ngược lại, nếu bà con là người hay lạnh bụng, ăn vào dễ đi ngoài, tay chân lạnh, người mệt, bụng yếu thì khi dùng đậu xanh cần cẩn thận hơn, không nên lạm dụng. Vì đậu xanh tính mát, dùng không khéo lại khiến bụng dạ khó chịu, ngủ chưa chắc ngon hơn mà người còn thêm mệt.

Hướng dẫn bà con cách dùng đậu xanh để ngủ ngon

Trong dân gian có nhiều cách dùng đậu xanh. Nhưng để phù hợp với bà con lớn tuổi, Tuấn tôi xin chia sẻ những cách đơn giản, dễ làm, nguyên liệu dễ kiếm, không cầu kỳ. Điều quan trọng là dùng đều đặn, vừa phải, đừng nóng ruột mà dùng quá nhiều.

Nước đậu xanh rang

Đây là cách Tuấn tôi hay hướng dẫn nhất vì dễ làm, dễ uống.

Bà con chuẩn bị một nắm đậu xanh còn vỏ, đem rửa nhanh cho sạch bụi rồi để ráo. Sau đó rang nhỏ lửa đến khi hạt đậu thơm lên, hơi se lại thì tắt bếp. Lấy phần đậu đã rang đó cho vào nồi, đổ nước vừa đủ, đun sôi rồi hạ lửa nhỏ nấu thêm một lúc cho nước ngấm vị đậu.

Nước này bà con có thể uống ấm vào buổi chiều hoặc đầu buổi tối. Không nên uống quá khuya để tránh phải thức dậy đi tiểu ban đêm. Uống đều vài ngày, nhiều người sẽ thấy người dịu hơn, bớt khô nóng, dễ ngủ hơn.

Cháo đậu xanh

Với bà con lớn tuổi, nhất là người ăn uống kém, hay mệt, đêm ngủ chập chờn thì cháo đậu xanh là lựa chọn rất phù hợp.

Bà con lấy đậu xanh vo sạch, có thể để nguyên vỏ hoặc đã cà vỏ tùy ý, nấu cùng gạo tẻ thành cháo mềm. Nên nấu loãng vừa phải để dễ ăn, dễ tiêu. Có thể ăn vào bữa tối nhưng nên ăn sớm, tránh ăn sát giờ đi ngủ.

Cháo đậu xanh giúp bụng dạ nhẹ nhàng, cơ thể cũng dễ chịu hơn. Với nhiều người, chỉ cần tối ăn đơn giản, thanh đạm như vậy thôi là đêm đã bớt thao thức.

Chè đậu xanh nấu nhạt

Nếu bà con thích ăn chè thì vẫn có thể dùng, nhưng Tuấn tôi khuyên nên nấu thật nhạt, không nên cho quá nhiều đường. Đậu xanh nấu mềm, ăn một bát nhỏ vào buổi chiều tối sẽ hợp hơn. Ăn ngọt quá hoặc ăn nhiều quá lại dễ đầy bụng, không tốt cho giấc ngủ.

Người lớn tuổi, nhất là bà con đang phải kiêng ngọt, thì càng nên tiết chế. Mục đích chính là dùng đậu xanh để làm dịu cơ thể, chứ không phải ăn chè cho no.

Dùng đậu xanh bao lâu thì thấy dễ ngủ hơn?

Cái này Tuấn tôi nói thật, không có chuyện hôm nay uống tối nay ngủ ngon ngay với tất cả mọi người. Đậu xanh là cách hỗ trợ lành tính, nhẹ nhàng, nên cần chút thời gian để cơ thể điều hòa lại. Có người hợp thì chỉ vài hôm đã thấy người mát hơn, đêm bớt trằn trọc. Có người phải dùng lâu hơn một chút mới thấy rõ.

Điều quan trọng là bà con phải kết hợp với nếp sống tốt: ăn tối sớm, tránh trà đặc cà phê buổi chiều tối, bớt xem điện thoại trước khi ngủ, giữ tinh thần thư thái. Có như vậy thì tác dụng hỗ trợ của đậu xanh giúp ngủ ngon mới rõ ràng hơn.

Bà con cần lưu ý khi dùng đậu xanh

Tuấn tôi vẫn luôn nhắc, cái gì tốt mà dùng sai thì cũng không hay. Đậu xanh lành thật, nhưng không phải cứ dùng thật nhiều là càng tốt.

Không nên dùng quá nhiều

Đậu xanh tính mát. Nếu bà con ngày nào cũng dùng quá nhiều, nhất là dùng liên tục lượng lớn, thì dễ làm bụng lạnh, đầy hơi, khó tiêu hoặc đi ngoài. Với người lớn tuổi, tỳ vị thường yếu hơn người trẻ, nên càng phải dùng vừa phải.

Người hay lạnh bụng cần cẩn thận

Bà con nào vốn hay đau bụng, sợ lạnh, ăn đồ mát vào là khó chịu thì nên thử với lượng ít trước. Tốt nhất là dùng dưới dạng cháo nấu chín kỹ, ăn ấm. Không nên uống quá nhiều nước đậu xanh khi bụng đang yếu.

Không nên dùng thay cho bữa ăn chính trong thời gian dài

Một số bà con thấy ăn đậu xanh dễ chịu nên ngày nào cũng chỉ muốn dùng đậu xanh. Cách này không phù hợp. Đậu xanh chỉ nên là món hỗ trợ, dùng xen kẽ trong chế độ ăn chứ không thay thế hoàn toàn bữa ăn. Cơ thể muốn ngủ yên còn cần được nuôi dưỡng đầy đủ, ăn uống cân đối.

Mất ngủ kéo dài thì không nên chỉ trông vào mỗi đậu xanh

Nếu bà con mất ngủ nhiều tháng, ngủ rất ít, người mệt mỏi, tim đập nhanh, hay lo âu, ăn uống kém, sụt sức thì nên đi thăm khám cẩn thận. Trong Y học cổ truyền, mất ngủ có nhiều thể khác nhau, có người do tâm thần bất an, có người do âm huyết kém, có người do tạng phủ mất điều hòa. Lúc đó, chỉ dùng mỗi đậu xanh thì chưa đủ, mà cần được xem xét kỹ để điều chỉnh cho đúng.

Lời khuyên của Tuấn tôi dành cho bà con

Trong 20 năm làm nghề, Tuấn tôi càng thấm một điều rằng, chăm sóc sức khỏe không phải lúc nào cũng phải tìm thứ gì quá xa vời. Nhiều khi chính những nguyên liệu gần gũi như đậu xanh, nếu biết dùng đúng theo thể trạng, lại đem đến lợi ích thiết thực cho bà con.

Với người khó ngủ do trong người nóng, hay bứt rứt, tâm thần không yên, ăn uống thất thường thì đậu xanh là món rất đáng để thử. Bà con có thể bắt đầu từ những cách đơn giản như nước đậu xanh rang, cháo đậu xanh hoặc chè đậu xanh nấu nhạt. Dùng vừa phải, đều đặn, kết hợp ngủ nghỉ điều độ thì giấc ngủ sẽ có cơ hội cải thiện dần.

Tuấn tôi chỉ mong bà con nhớ giúp một điều: muốn ngủ ngon bền vững thì phải chăm cả gốc lẫn ngọn. Tức là vừa dùng món ăn thức uống phù hợp, vừa điều chỉnh sinh hoạt, vừa giữ tinh thần nhẹ nhàng. Làm được như vậy thì cơ thể mới thật sự yên, mà cơ thể yên thì đêm mới ngủ ngon được.