Đừng chủ quan với đau lưng – Phân biệt sớm để điều trị đúng cách ngay tại nhà

Chào bà con,

Tuấn tôi xin chia sẻ với bà con về các kiểu đau lưng thường gặp, để từ đó mình dễ nhận biết nguyên nhân và chọn hướng điều trị phù hợp nhất, nhất là khi kết hợp với y học cổ truyền.

Phân biệt các kiểu đau lưng phổ biến bà con có thể gặp phải

Trong thực tế khám chữa bệnh, Tuấn tôi gặp rất nhiều người bị đau lưng, nhưng mỗi người lại biểu hiện một kiểu khác nhau. Đau có thể âm ỉ, có thể dữ dội, có người đau vùng thắt lưng, người khác lại đau lan xuống chân. Vậy nên, chia rõ từng loại đau lưng sẽ giúp bà con hiểu bệnh rõ ràng hơn.

1. Đau lưng do căng cơ, sai tư thế

Đây là kiểu đau lưng phổ biến nhất, đặc biệt ở người trẻ hay làm việc văn phòng, hoặc người lớn tuổi khuân vác nặng.

Đặc điểm nhận biết:

• Đau âm ỉ, ê ẩm vùng thắt lưng.
• Xuất hiện sau khi làm việc nặng, cúi nhiều, xoay người đột ngột.
• Không lan xuống chân.
• Nghỉ ngơi vài ngày sẽ đỡ.

Y học cổ truyền gọi đây là thể thấp nhiệt hoặc khí huyết ứ trệ tại kinh lạc, có thể dùng các phương pháp:

• Xoa bóp, bấm huyệt tại vùng lưng.
• Chườm nóng, dùng cao dán thảo dược.
• Sắc uống lá ngải cứu, lá lốt giúp tiêu viêm, giảm đau.

2. Đau lưng do thoát vị đĩa đệm

Một dạng đau lưng nguy hiểm, thường xảy ra ở người từ 30-60 tuổi, đặc biệt là người lao động nặng hoặc ngồi nhiều.

Biểu hiện:

• Đau nhức vùng thắt lưng, đau lan xuống mông, chân (gọi là đau thần kinh tọa).
• Cơn đau tăng khi ho, hắt hơi hoặc đi lại nhiều.
• Có thể kèm tê chân, yếu cơ.

Y học cổ truyền lý giải do can thận hư tổn, phong hàn thấp xâm nhập kinh lạc, khiến khí huyết không thông, đau phát sinh.

Điều trị kết hợp:

• Châm cứu, bấm huyệt, kéo giãn cột sống.
• Bài thuốc bổ can thận, hoạt huyết tiêu viêm (ví dụ: Đỗ trọng, Ngưu tất, Thục địa, Kê huyết đằng…).
• Thoa bóp rượu thuốc từ lá ngải cứu ngâm rượu, gừng + muối hột cũng giúp giảm đau hiệu quả.

3. Đau lưng do gai cột sống (thoái hóa cột sống)

Gặp nhiều ở người trên 50 tuổi, do xương khớp lão hóa.

Triệu chứng:

• Đau nhức vùng lưng dưới, đặc biệt vào sáng sớm hoặc khi thay đổi thời tiết.
• Có cảm giác cứng cột sống, khó cúi, khó xoay.
• Đôi khi kèm tiếng lạo xạo khi xoay mình.

Theo Đông y, đây là chứng lưng đau do thận hư, khí huyết kém dưỡng kinh lạc.

Tuấn tôi thường điều trị theo hướng:

• Bổ can thận, cường gân cốt.
• Dùng bài thuốc có Đỗ trọng, Thục địa, Kỷ tử, Cẩu tích…
• Kết hợp châm cứu huyệt Thận du, Đại trường du, Ủy trung.

4. Đau lưng do thận yếu (thận hư)

Rất đặc biệt và dễ nhầm lẫn, thường gặp ở nam giới trung niên, người làm việc trí óc, lao lực kéo dài.

Triệu chứng nhận biết:

• Đau lưng âm ỉ, mỏi lưng, đặc biệt vào chiều tối.
• Đi kèm tiểu đêm nhiều, mỏi gối, ù tai, người yếu mệt.
• Nam giới có thể kèm suy giảm sinh lý.
• Đông y gọi đây là chứng “yêu thống do thận hư”.

Cách trị hiệu quả:

• Dùng bài thuốc bổ thận như Lục vị địa hoàng, Bổ thận hoàn.
• Ăn thêm đậu đen, hà thủ ô, nhung hươu nếu có điều kiện.
• Châm cứu huyệt Thận du, Quan nguyên, Mệnh môn.

5. Đau lưng do kinh nguyệt, nội tiết (ở nữ giới)

Phụ nữ tiền mãn kinh, rối loạn nội tiết, hay đau lưng do kinh nguyệt đều rất phổ biến.

Biểu hiện:

• Đau lưng kèm đau bụng dưới trước hoặc trong kỳ kinh.
• Cảm giác tức, nặng vùng hạ vị.
• Kèm mệt mỏi, rối loạn kinh nguyệt.

Y học cổ truyền cho rằng do khí huyết không thông, huyết ứ gây đau.

Tuấn tôi thường dùng:

• Cây ích mẫu, ngải cứu, trinh nữ hoàng cung để điều hòa khí huyết.
• Sắc 10g ngải cứu, 10g ích mẫu, 8g gừng – uống trước kỳ kinh vài ngày.
• Bấm huyệt Túc tam lý, Tam âm giao cũng hỗ trợ hiệu quả.

Cách dùng cây thuốc chữa đau lưng theo y học cổ truyền

Tùy từng nguyên nhân gây đau lưng, bà con mình có thể áp dụng các cây thuốc nam dễ kiếm sau đây:

1. Lá ngải cứu

Cách dùng: Sao nóng với muối hột, bọc vào khăn chườm lưng 15-20 phút.

Hiệu quả: Giảm đau, tán hàn, tiêu viêm.

2. Lá lốt

Sắc nước uống: 10g lá lốt khô + 500ml nước, sắc còn 200ml uống sáng tối.

Giảm đau do phong thấp, đau khớp, đau lưng do lạnh.

3. Rượu thuốc thảo dược

Tuấn tôi hay phối ngâm các vị như:

• Đỗ trọng, ngưu tất, độc hoạt, dây đau xương, mỗi vị 100g, ngâm 2 lít rượu trắng 40 độ trong 15 ngày.
• Ngày uống 1 chén nhỏ sau bữa ăn, kết hợp xoa bóp bên ngoài.

Bà con lưu ý giúp Tuấn tôi một số điều sau

• Không nên tự ý dùng thuốc giảm đau tây y lâu dài vì dễ gây tổn thương gan thận.
• Nếu đau kéo dài hơn 2 tuần, có tê chân, yếu cơ thì nên đi khám để xác định nguyên nhân.
• Vận động nhẹ nhàng, tập dưỡng sinh, yoga, khí công rất tốt cho người hay đau lưng.
• Giữ ấm vùng thắt lưng, đặc biệt vào mùa lạnh hoặc sau khi tắm.

Lời kết của Tuấn tôi

Tuấn tôi từng chứng kiến nhiều bà con chỉ vì chủ quan với cơn đau lưng, đến khi nặng mới đi khám, lúc ấy điều trị sẽ lâu và tốn kém hơn rất nhiều. Hy vọng những chia sẻ trên giúp bà con phân biệt được các kiểu đau lưng, từ đó biết cách chăm sóc cơ thể đúng cách và tìm đến giải pháp phù hợp nhất, ưu tiên theo hướng tự nhiên – an toàn – bền vững của y học cổ truyền.

Nếu cần bài thuốc chi tiết cho từng thể bệnh, bà con cứ nói với Tuấn tôi, tôi sẽ hướng dẫn tận tình. Chúc bà con luôn mạnh khỏe, xương khớp vững vàng!