Cấp độ viêm xoang: đừng đợi nặng mới lo, bà con biết sớm sẽ dễ chăm hơn

Cấp độ viêm xoang theo thời gian mắc bệnh

Bà con cứ nhớ đơn giản thế này: mới bị thì gọi là cấp, kéo dài dăm bữa nửa tháng chưa dứt thì là bán cấp,
còn kéo dài triền miên nhiều tháng thì gọi là mạn. Cách chia này giúp bà con nhìn lại quá trình của mình,
xem vì sao cứ hết lại bị, hoặc càng ngày càng nặng hơn.

Viêm xoang cấp

• Thường là mới phát, kéo dài dưới khoảng một tháng.
• Hay gặp khi trời trở lạnh, mưa gió, cơ thể nhiễm lạnh, hoặc sau đợt sổ mũi lâu ngày.
• Dấu hiệu bà con hay gặp: nghẹt mũi, chảy mũi, cảm giác nặng vùng trán hoặc hai bên gò má, cúi xuống thấy nặng hơn.

Viêm xoang bán cấp

• Kéo dài khoảng một đến ba tháng, nghĩa là bệnh chưa dứt hẳn, cứ lưng chừng.
• Thường do cơ thể suy yếu, gặp lạnh lại phát; hoặc chăm sóc chưa đúng nên viêm không lui hẳn.
• Triệu chứng thường dai dẳng: nghẹt mũi kéo dài, dịch mũi đặc hơn, vùng mặt nặng nề, dễ mệt.

Viêm xoang mạn

• Kéo dài trên ba tháng, bệnh lặp đi lặp lại, có lúc đỡ nhưng khó hết hẳn.
• Bà con thường than: nghẹt mũi lâu ngày, chảy mũi xuống họng, hay phải hắng giọng, khạc nhổ nhiều nhất là buổi sáng.
• Có người giảm cảm giác ngửi, ăn uống kém ngon, ngủ không sâu giấc.

Viêm xoang tái phát nhiều lần

• Là kiểu cứ vài bữa lại lên một đợt, mỗi đợt giống viêm cấp, hết rồi lại bị.
• Hay gặp ở bà con có cơ địa nhạy cảm, dễ kích ứng khi gặp bụi, khói, mùi nồng, hoặc thay đổi thời tiết.

Cấp độ viêm xoang theo mức độ nặng nhẹ của triệu chứng

Cùng là viêm xoang, nhưng có người chỉ hơi nghẹt, vẫn ăn ngủ được; có người thì đau nhức, nặng đầu, mệt bã người.
Tuấn tôi hay hướng dẫn bà con tự chia theo ba mức: nhẹ, vừa và nặng. Mục đích là để bà con biết lúc nào
có thể chăm sóc tại nhà, lúc nào nên đi thăm khám sớm để tránh kéo dài.

Mức độ nhẹ

• Nghẹt mũi nhẹ, dịch mũi ít, đôi khi chỉ cảm giác khụt khịt.
• Đau đầu không rõ, chủ yếu nặng mặt thoáng qua.
• Ăn ngủ vẫn tạm ổn, chưa ảnh hưởng nhiều sinh hoạt.

Mức độ vừa

• Nghẹt mũi rõ hơn, dịch mũi đặc hơn, hay chảy xuống họng khiến ho hoặc hắng giọng.
• Đầu nặng, mặt nặng, nhất là khi trời lạnh hoặc khi cúi người.
• Ngủ kém, người mệt, dễ cáu, làm việc nhanh hụt hơi.

Mức độ nặng

• Nghẹt nhiều, đau nhức tăng, cơ thể mệt rũ, ăn kém.
• Dịch mũi có thể hôi, đặc quánh, khạc nhổ nhiều.
• Nhức vùng mặt kéo dài khiến bà con mất ngủ, người suy.

Tuấn tôi nhắc thêm: nếu bà con thấy tình trạng đau nhức tăng nhanh, cơ thể kiệt sức, hoặc có dấu hiệu bất thường
quanh vùng mắt, vùng trán, thì không nên cố chịu. Lúc này mình cần thăm khám sớm để tránh biến chứng và xử lý cho kịp thời.
Bà con cứ coi đó là nguyên tắc an toàn.

Bà con tự đối chiếu nhanh: mình đang ở cấp độ nào

Để dễ nhớ, Tuấn tôi tóm lại cho bà con một cách đối chiếu rất đời thường, không rắc rối:

• Nếu mới bị, kéo dài chưa lâu, chủ yếu nghẹt chảy: thường là viêm xoang cấp.
• Nếu đã kéo dài dăm tuần đến vài tháng, đỡ rồi lại nặng: hay rơi vào viêm xoang bán cấp.
• Nếu kéo dài nhiều tháng, cứ tái hoài, kèm chảy xuống họng, giảm ngửi: thường là viêm xoang mạn.
• Nếu trong năm bị nhiều đợt, mỗi đợt như “lên cơn” rồi lại lui: là kiểu tái phát nhiều lần.

Khi đã tự đối chiếu được, bà con sẽ bớt lo lắng mơ hồ. Mình biết mình đang ở giai đoạn nào thì mới có hướng
chăm sóc phù hợp, nhất là với viêm xoang mạn, cần kiên trì và chú ý nếp sinh hoạt hàng ngày.

Cách chăm sóc theo lối y học cổ truyền để giúp xoang dễ chịu hơn

Bà con lớn tuổi thường hỏi Tuấn tôi: “Giờ tôi nên làm gì cho bớt nghẹt, bớt nặng mặt?”.
Theo y học cổ truyền, viêm xoang hay liên quan đến phong hàn, phong nhiệt, đờm thấp và chính khí suy.
Cho nên mình chăm theo hướng làm ấm, thông thoáng, giảm đờm, nâng sức đề kháng tự nhiên của cơ thể.
Tuấn tôi gợi ý vài việc bà con có thể làm đều đặn.

Giữ ấm và tránh lạnh đột ngột

• Trời lạnh nên giữ ấm vùng cổ, ngực, bàn chân; tránh để gió lùa thẳng vào mặt.
• Hạn chế tắm khuya, hạn chế ngồi trước quạt hoặc chỗ điều hòa phả trực tiếp.
• Ra ngoài nhớ che chắn mũi miệng để tránh bụi, gió lạnh.

Xông ấm mũi xoang cho thông thoáng

• Bà con có thể xông ấm bằng hơi nước nóng vừa phải để làm loãng dịch và thông mũi.
• Không xông quá nóng, không ghé sát mặt vào nồi; xông vừa đủ 5 đến 10 phút, ngày 1 lần khi thấy nghẹt nhiều.
• Sau xông lau khô mồ hôi, tránh ra gió ngay để không bị nhiễm lạnh ngược.

Day bấm huyệt đơn giản tại nhà

Bấm huyệt là cách Tuấn tôi hay hướng dẫn bà con vì dễ làm, không tốn kém. Bà con làm nhẹ nhàng, đều tay,
không bấm quá mạnh. Mỗi vị trí day 1 đến 2 phút, ngày làm 1 đến 2 lần.

• Vùng hai bên cánh mũi: dùng ngón tay day tròn nhẹ giúp thông mũi.
• Giữa hai đầu lông mày: day nhẹ giúp giảm nặng trán.
• Hai bên thái dương: xoa bóp giúp đầu bớt căng.
• Vùng gáy cổ: xoa ấm để tán lạnh, giúp cơ thể dễ chịu.

Ăn uống, sinh hoạt để giảm đờm và giảm kích ứng

• Uống nước ấm rải đều trong ngày, hạn chế nước lạnh.
• Giảm đồ chiên rán, cay nóng quá mức, rượu bia; vì dễ làm dịch đặc và cơ thể nóng trong.
• Hạn chế khói bụi, mùi nồng; giữ nhà cửa thoáng sạch, chăn gối giặt phơi đều.
• Ngủ sớm, tránh thức khuya; cơ thể yếu thì xoang càng dễ tái.

Lộ trình chăm sóc để xoang bớt tái phát

Bà con bị xoang, nhất là xoang mạn, không thể nóng vội. Tuấn tôi thường nói: mình kiên trì ấm lên, thông thoáng,
bớt đờm và dưỡng sức thì mới bền. Bà con có thể áp dụng lộ trình đơn giản như sau:

• Giai đoạn khó chịu nhiều: ưu tiên giữ ấm, xông ấm đúng cách, day bấm huyệt đều đặn.
• Giai đoạn đỡ hơn: duy trì nếp sinh hoạt