Lạnh mấy cũng khỏe – Bí quyết ăn uống, sinh hoạt theo Đông y

Chào bà con,

Tuấn tôi xin chia sẻ với bà con về chế độ ăn uống, sinh hoạt dưỡng sinh khi vào đông – một chủ đề rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe, nhất là với người cao tuổi và những ai hay mắc bệnh về xương khớp, hô hấp hay tuần hoàn máu.

Vì sao cần chú ý dưỡng sinh vào mùa đông?

Mùa đông, khí hậu lạnh và khô làm cho dương khí trong cơ thể co lại, âm khí thịnh lên. Theo y học cổ truyền, đây là thời điểm cơ thể dễ nhiễm hàn, huyết mạch kém lưu thông, dễ phát sinh các bệnh như:

• Cảm lạnh, ho, viêm họng, viêm phế quản
• Đau nhức xương khớp
• Suy nhược, trầm cảm mùa đông
• Bệnh tim mạch, huyết áp tăng cao

Do đó, chăm sóc sức khỏe theo hướng dưỡng sinh – tức là điều dưỡng khí huyết, nâng cao sức đề kháng – là điều rất cần thiết.

Chế độ ăn uống dưỡng sinh mùa đông

Tuấn tôi chia sẻ với bà con thế này: Ăn uống là gốc rễ của dưỡng sinh. Vào mùa đông, nguyên tắc ăn uống là: “tăng nhiệt, dưỡng dương, giữ ấm, bổ khí huyết”.

1. Ăn thực phẩm ấm nóng, dễ tiêu

Nên ăn:

• Cháo nóng, súp, canh hầm (gà ác hầm thuốc bắc, canh củ sen, cháo hành tía tô…)
• Gừng, hành, tỏi, tiêu: giúp tăng thân nhiệt, tán hàn, kháng khuẩn.
• Thịt nạc, thịt bò, cá, trứng – bổ khí huyết.
• Các loại củ: khoai lang, khoai môn, cà rốt, củ cải – vừa ấm vừa giàu dưỡng chất.

Tránh ăn:

• Đồ lạnh, đá, kem, nước lạnh.
• Rau sống, thức ăn tái, sống (dễ làm tổn thương tỳ vị và khí huyết).
• Tôi có mách cho nhiều bệnh nhân mất ngủ mùa đông, chỉ cần buổi tối nấu cháo gừng, thêm ít mật ong hoặc long nhãn là ấm bụng, dễ ngủ lắm bà con ạ.

2. Uống nước đúng cách

Dù lạnh, vẫn nên uống nước ấm đều đặn, không để cơ thể thiếu nước.

Có thể uống trà gừng, trà quế, nước lá tía tô, kinh giới để ấm người.

Người cao tuổi nên uống nước vào ban ngày, hạn chế uống buổi tối để tránh tiểu đêm nhiều.

Chế độ sinh hoạt và vận động

1. Ngủ nghỉ hợp lý

• Ngủ sớm, dậy muộn hơn một chút, giữ ấm chân tay, ngực và cổ khi ngủ.
• Ngủ đủ giấc 7-8 tiếng, tránh thức khuya làm tổn thương dương khí.

2. Tập thể dục đều đặn

• Nên tập nhẹ vào buổi sáng (khi mặt trời đã lên): thái cực quyền, khí công, đi bộ chậm, yoga dưỡng sinh.
• Tránh ra ngoài lúc sáng sớm hoặc tối muộn, dễ bị nhiễm hàn phong.
• Tập thở: hít vào chậm, sâu bằng mũi – thở ra từ từ bằng miệng, giữ cho tâm trí thư thái.

Tuấn tôi hay mách các cụ: Mỗi sáng nên dậy muộn chút, đánh tay, đánh chân nhẹ rồi mới ra ngoài. Có cụ chỉ thay đổi vậy mà giảm hẳn đau khớp, đỡ co cứng buổi sáng.

Giữ ấm cơ thể đúng cách

1. Mặc ấm nhưng không quá kín

Mặc nhiều lớp mỏng, dễ điều chỉnh khi vận động.

Giữ ấm đầu, cổ, bụng, lưng, bàn tay, bàn chân.

Không nên mặc quá chật hoặc quấn kín khiến mồ hôi không thoát, dễ nhiễm lạnh ngược.

2. Tắm rửa đúng cách

Tắm nước ấm, trong phòng kín, tắm nhanh dưới 10 phút.

Không tắm khuya, sau 21h; không tắm khi đang đói hay quá no.

Bổ sung thảo dược giúp dưỡng khí, bổ huyết

Tuấn tôi chia sẻ với bà con một số dược liệu giúp dưỡng sinh mùa đông rất hiệu quả:

1. Đinh lăng

Tăng đề kháng, giảm đau nhức xương khớp, bổ khí huyết.

Bà con nấu 10-15g rễ đinh lăng khô, sắc với 500ml nước, uống trong ngày.

2. Quế chi – Gừng – Cam thảo

Bộ ba “kinh điển” giúp tán hàn, ôn trung, chữa cảm lạnh, phong hàn.

Có thể nấu nước uống hàng ngày hoặc thêm vào món ăn.

3. Kỷ tử, thục địa, hoài sơn

Bổ gan thận, ích tinh huyết – rất phù hợp người lớn tuổi, sinh lý yếu, hay mỏi mệt mùa đông.

Có thể kết hợp trong bài thuốc Bát vị hoàn.

Một số lưu ý bà con cần nhớ

Tránh để lạnh đột ngột: không ra gió mạnh, không để chân trần trên nền nhà lạnh.

Với người cao tuổi có bệnh nền (huyết áp, tim mạch), cần đo huyết áp sáng – tối, theo dõi chặt để điều chỉnh thuốc.

Người hay lạnh tay chân, sợ lạnh, ăn uống kém có thể đến khám Đông y để được bắt mạch kê đơn dưỡng dương hợp lý.

Lời kết từ Tuấn tôi

Tuấn tôi luôn tin rằng: “Dưỡng sinh là giữ mình, dưỡng khí là giữ mệnh”. Mùa đông nếu bà con biết chăm sóc cơ thể đúng cách – ăn uống ấm, sinh hoạt điều độ, kết hợp thêm một vài vị thuốc Nam – thì bệnh tật sẽ tránh xa, sức khỏe tự nhiên khang kiện.

Chúc bà con một mùa đông khỏe mạnh – ấm áp – an vui!