Hiểu rõ đau đầu nguyên phát: nhận diện và căn nguyên bên trong

Chào bà con,

Sáng dậy thấy đầu cứ nặng trịch, chiều đến lại nhức âm ỉ phía sau gáy. Có hôm trời đang nắng chang chang cũng bị đau, có hôm đang yên lành thì giật lên từng cơn ở một bên thái dương. Nhưng đi khám hoài không ra bệnh gì rõ ràng, bác sĩ bảo không có tổn thương gì cả. Nhiều người đành cho qua, bảo chắc do thời tiết, do mệt.

Tuấn tôi gặp nhiều bà con như vậy rồi. Đau đầu mà không biết mình bị gì, không biết gọi tên ra sao. Đó có thể là biểu hiện của một dạng gọi là “đau đầu nguyên phát”. Không nguy hiểm ngay, nhưng nếu để lâu thì ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống lắm.

Đau đầu nguyên phát là gì, tôi nói nôm na cho dễ hiểu nhé

Đây là kiểu đau đầu mà không phải do bệnh gì gây ra. Không phải do u não, không do chấn thương, cũng không phải huyết áp hay tiểu đường gì cả.

Đau đầu chính là cái “gốc” luôn rồi, chứ không phải triệu chứng đi kèm với bệnh nào khác. Bà con thấy lạ chưa?

Nó có thể là:

• Đau nửa đầu – kiểu nhức giật một bên thái dương.
• Đau kiểu căng đầu, như có sợi dây siết quanh trán.
• Hoặc kiểu đau âm ỉ, âm ỉ… cứ lập đi lập lại hoài mà không dứt.

Nghe thì nhẹ, nhưng ai bị rồi sẽ biết – nó làm cho mình ăn không ngon, ngủ không yên, làm gì cũng thấy mệt mỏi.

Nhìn sâu bên trong cơ thể, thì vì sao lại bị như vậy?

Theo y lý cổ truyền, mấy cơn đau đầu kiểu này thường do mất cân bằng trong tạng phủ, khí huyết. Cụ thể là:

• Can khí uất: Tức là gan bí, không sơ tiết được, làm khí không thông lên đầu. Đau vùng thái dương, hay cáu gắt.
• Thận tinh hư: Thận yếu thì tủy kém, không đủ sinh não – gây đau vùng chẩm, hay gặp ở người lớn tuổi.
• Phong hàn, phong nhiệt xâm nhập: Trời trở lạnh hoặc oi nóng quá làm khí huyết tắc lại, không lên được đầu. Đau kiểu ê ẩm, nặng đầu.
• Khí huyết hư nhược: Người hay mệt, kém ăn, mất ngủ, suy nhược – máu không đủ nuôi não thì đau đầu là phải.

Mỗi người một căn nguyên khác nhau, nhưng nói chung là do khí huyết không thông, tạng phủ rối loạn – đau là điều tất yếu.

Mấy dấu hiệu thường gặp để bà con dễ nhận ra

Bà con hay than với tôi mấy kiểu đau đầu như vầy nè:

• Đau từng cơn một bên đầu, kèm buồn nôn, sợ ánh sáng – đây là dấu hiệu của đau nửa đầu.
• Đau âm ỉ quanh trán, thái dương, kèm mỏi mắt – hay gặp ở người làm việc nhiều trên máy tính.
• Đau vùng gáy, sau đầu, nhất là buổi sáng sớm hoặc khi trời lạnh – đây dễ do phong hàn xâm nhập.
• Đầu căng như có dây siết, kèm nặng đầu, dễ xảy ra với người hay lo nghĩ.

Có người bị đúng 1 giờ trong ngày, có người đau theo chu kỳ kinh nguyệt, có người thì cứ mỗi lần mất ngủ là bị.

Vì sao bà con dễ bỏ qua hoặc nhầm lẫn nó với cái khác?

Có mấy lý do mà tôi thấy bà con hay chủ quan lắm:

• Đau không quá dữ dội, không sốt, không ói – nên nghĩ là chuyện vặt vãnh.
• Nghĩ do căng thẳng, thiếu ngủ, uống cà phê… rồi để vậy cho qua.
• Đau đầu do mất ngủ, nhưng lại tưởng do dạ dày – uống thuốc tiêu hóa hoài không đỡ.
• Đi khám không ra bệnh gì, rồi nghĩ chắc do “cơ địa” – nên mặc kệ luôn.

Mà thật ra, đau đầu nguyên phát nó không hiện ra trong xét nghiệm. Nó là thứ phải hiểu kỹ cơ thể, tạng phủ mới nhìn ra được.

Qua nhiều năm làm nghề, Tuấn tôi nghe bà con kể về đau đầu đủ kiểu rồi. Có người chịu đựng 5-7 năm, đến khi không chịu nổi mới tìm hiểu lại từ đầu. Tiếc là nhiều bà con hay bỏ qua những tín hiệu cơ thể gửi ra như vậy. Nếu hiểu đúng sớm hơn một chút, chắc đỡ khổ biết bao.

Tôi không khuyên ai vội điều trị đâu. Nhưng nhận diện đúng vấn đề mình đang gặp – đó là bước đầu quan trọng nhất. Bà con hiểu đúng sớm, là mình đã nắm được chìa khóa để thay đổi rồi đó. Tuấn tôi vẫn tin như vậy.