Ngày tết mất ngủ nhiều hơn ngày thường: nguyên nhân nằm ở đâu?

Bà con thân mến,

Nhiều năm chữa bệnh mất ngủ cho bà con khắp nơi, Tuấn tôi để ý cứ đến Tết là số người mất ngủ lại tăng hơn hẳn. Ngày thường có khi vẫn ngủ tốt, nhưng đến Tết thì trằn trọc, nửa đêm thức giấc, có đêm lại không chợp mắt được phút nào.

Tết là thời điểm sum vầy, vui vẻ, nhưng cũng là lúc cơ thể thay đổi nhiều nhất: ăn uống khác, sinh hoạt khác, tâm lý khác. Trong Đông y, chỉ cần một tạng phủ bị xáo trộn là giấc ngủ đã bị ảnh hưởng. Hôm nay Tuấn tôi chia sẻ thật rõ ràng để bà con hiểu vì sao Tết lại dễ mất ngủ đến vậy.

1. Ăn uống thất thường làm Tỳ Vị suy yếu

Ngày Tết, bữa ăn nào cũng đầy đủ thịt mỡ, bánh chưng, nem rán, giò chả. Những món này nặng bụng, khó tiêu, khiến Tỳ Vị phải làm việc quá tải. Theo Y học cổ truyền, Tỳ chủ vận hóa, Tỳ yếu thì đàm thấp sinh ra, đàm tích lại khiến cơ thể nặng nề, tâm trí không thư giãn được, khó đi vào giấc ngủ.

Tuấn tôi gặp rất nhiều cô chú lớn tuổi chỉ cần ăn buổi tối hơi nhiều là đêm đó mất ngủ cả đêm. Không phải do tuổi tác, mà do Tỳ Vị không còn khỏe như trước nữa.

2. Lịch sinh hoạt đảo lộn làm khí huyết không điều hòa

Ngày thường, bà con đi ngủ đúng giờ, dậy đúng giờ. Nhưng đến Tết sinh hoạt gần như phá vỡ: thức khuya chờ giao thừa, tiếp khách tới tối muộn, ăn uống thất thường. Cơ thể vốn quen nếp cũ, nay bị đảo lộn khiến khí huyết vận hành không ổn định. Khí không điều hòa thì thần trí không yên, giấc ngủ vì thế mà kém đi rõ rệt.

Có người chia sẻ với tôi: “Thầy ạ, chỉ vì đêm giao thừa thức khuya một chút mà sau đó cả tuần ngủ không lại được.” Điều này là hoàn toàn bình thường theo cơ chế của Đông y.

3. Tinh thần vui buồn xen lẫn khiến Can khí uất

Không ít bà con nghĩ chỉ lo buồn mới gây mất ngủ. Nhưng Tuấn tôi nói thật: vui quá cũng khó ngủ. Ngày Tết, nhà cửa đông đúc, chuyện trò liên tục, cảm xúc thay đổi nhiều. Tất cả những điều này khiến Can khí dễ bị uất. Mà một khi Can uất, khí không thông, thần sẽ mất yên, từ đó mất ngủ kéo dài.

Nhiều người gặp tôi than rằng: “Ngày thường ngủ ngon lắm thầy ơi, mà Tết vui quá cũng thành ra không ngủ được.” Đó là dấu hiệu Can không sơ tiết được.

4. Ít vận động làm khí huyết trì trệ

Tết ăn nhiều nhưng lại ngồi nhiều, ít đi lại. Khí huyết không lưu thông, cơ thể nặng nề, tâm trí bí bách. Trong Đông y có câu: “Khí hành tắc huyết hành, khí trệ tắc thần bất an.” Khí đã ngưng thì thần khó yên, mà thần không yên thì không ngủ được.

Bà con lớn tuổi vốn đã vận động ít, Tết lại ít hơn nữa nên mất ngủ càng dễ xảy ra.

5. Uống nhiều trà đặc, cà phê, nước ngọt

Ngày Tết tiếp khách liên tục, nhiều nhà mời trà đặc, cà phê, nước có ga. Những thức uống này làm tâm bị kích thích, thần khó định. Tâm không yên thì thần không an, mà thần không an thì giấc ngủ tự nhiên bị phá vỡ.

Có cô chú nói với tôi: “Thầy ơi, chỉ uống vài chén trà thôi mà đêm không ngủ được.” Là vì Tâm đã nhạy cảm, chỉ cần một chút kích thích là giấc ngủ bị ảnh hưởng.

6. Thay đổi nơi ngủ làm Tâm Thần khó thích nghi

Tết là thời điểm đi lại nhiều: về quê, thăm họ hàng, nhà có khách ngủ chung. Không gian ngủ thay đổi, giường chiếu lạ, tiếng ồn xung quanh khiến tâm không ổn định. Người lớn tuổi đặc biệt nhạy cảm, chỉ cần đổi nơi ngủ là đêm đó đã khó ngủ rồi.

7. Người có bệnh nền càng dễ mất ngủ

Nhiều bà con vốn đã mắc:

• Can uất, dễ tức giận, suy nghĩ nhiều
• Tỳ hư, ăn kém, đầy bụng
• Thận yếu, hay mệt mỏi, đau lưng

Khi bước vào Tết, những thay đổi trong ăn uống và sinh hoạt làm các tạng phủ này suy yếu hơn. Một khi tạng suy thì thần khó yên, giấc ngủ vì thế mà rối loạn mạnh hơn so với ngày thường.

Tuấn tôi mách bà con cách cải thiện giấc ngủ trong những ngày Tết

Dù Tết bận rộn, bà con vẫn có thể duy trì vài thói quen sau để giấc ngủ tốt hơn:

• Buổi tối ăn nhẹ nhàng, tránh ăn quá no hoặc ăn quá nhiều món chiên rán.
• Hạn chế trà đặc, cà phê, rượu bia sau 5 giờ chiều.
• Đi bộ nhẹ 15 – 20 phút sau bữa ăn để khí huyết lưu thông.
• Uống một cốc nước ấm trước khi ngủ để cơ thể thư giãn.
• Cố gắng giữ giờ ngủ không chênh lệch quá nhiều so với ngày thường.
• Tránh suy nghĩ quá nhiều khi lên giường, thả lỏng tinh thần.

Bà con nào mất ngủ kéo dài hoặc bị mất ngủ nhiều năm, Tuấn tôi có thể hướng dẫn từng thể bệnh cụ thể, từ cách điều hòa Tỳ Vị, dưỡng Tâm, bổ Thận, cho đến các phương pháp bấm huyệt dễ thực hiện tại nhà. Chỉ cần bà con nói, tôi sẵn lòng chia sẻ.