Đừng để hàn tà nhập thể – Cách giữ ấm mùa đông đơn giản mà hiệu quả

Chào bà con,

Tuấn tôi năm nay cũng gần 50 tuổi rồi, làm nghề thuốc Nam, bốc thuốc chữa bệnh bằng phương pháp y học cổ truyền đã hơn 20 năm. Bao năm nay, mỗi độ đông về, lại có nhiều bà con tìm đến nhờ tôi kê thuốc trị ho, đau nhức xương khớp, cảm lạnh, sổ mũi… Hỏi ra mới biết phần lớn là do không biết giữ ấm đúng cách.

Vậy nên hôm nay, Tuấn tôi xin dành chút thời gian chia sẻ cùng bà con những cách giữ ấm cơ thể trong mùa lạnh theo đúng tinh thần y học cổ truyền – vừa đơn giản, vừa hiệu quả, ai cũng có thể làm được ngay tại nhà.

Vì sao giữ ấm cơ thể vào mùa đông lại quan trọng?

Theo y học cổ truyền, trời lạnh là lúc “hàn tà” rất dễ xâm nhập cơ thể. Hàn là một loại tà khí, khi nó vào người sẽ khiến khí huyết tắc nghẽn, kinh lạc không thông, gây ra các chứng như cảm lạnh, đau nhức khớp, tiêu hóa kém, thậm chí trúng phong.

Hồi trước, tôi từng chữa cho cụ ông hơn 70 tuổi ở Gia Lâm, vì đêm ngủ không đắp chăn kỹ, sáng ra méo miệng, mắt lệch, nói ngọng. Đó chính là do “hàn tà nhập não” – tức gió lạnh xâm nhập gây trúng phong nhẹ. Rất may phát hiện sớm, tôi dùng châm cứu kết hợp thuốc sắc ấm dương mà cụ khỏi sau vài tuần.

Những vị trí quan trọng cần giữ ấm

Bà con nhớ giúp tôi, cơ thể mình có những chỗ nếu để lạnh là dễ sinh bệnh nhất. Đây là những vùng mà khí huyết tụ nhiều, nếu để hàn tà xâm nhập sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng.

• Đỉnh đầu: nơi tập trung huyệt Bách Hội. Để đầu trần đi gió là sinh đau đầu, mất ngủ, chóng mặt.
• Cổ gáy: là đường đi của kinh dương. Gió lạnh lùa vào dễ gây viêm họng, cứng cổ, đau gáy.
• Thắt lưng: liên quan đến thận. Thắt lưng lạnh là đau lưng, tiểu nhiều, mỏi gối.
• Bụng dưới (Đan Điền): nơi tàng nguyên khí. Nếu để lạnh dễ đau bụng, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa.
• Bàn chân: nơi tập trung nhiều huyệt đạo nối với nội tạng. Lạnh chân sẽ ảnh hưởng đến thận, phổi, sinh lý.

Tuấn tôi thường dặn: “Trời có lạnh đến đâu, giữ ấm đủ 5 vùng này là yên tâm không lo bệnh vặt!”

Cách giữ ấm đúng cách theo y học cổ truyền

Tuấn tôi chia sẻ với bà con những cách giữ ấm không cần tốn kém, chỉ cần chịu khó và áp dụng đều đặn.

Uống trà gừng vào buổi sáng

Gừng là một vị thuốc quý trong Đông y, có tác dụng tán hàn, ôn trung, chỉ thống – tức là làm ấm bụng, xua lạnh, giảm đau.

Cách làm: Đập dập 3-5 lát gừng tươi, đun với 300ml nước trong 10 phút. Có thể thêm chút đường phèn hoặc mật ong. Uống lúc còn ấm vào sáng sớm, trước bữa ăn. Mỗi tuần uống 4-5 lần là đủ.

Ngâm chân bằng nước thảo dược mỗi tối

Bà con có thể dùng lá lốt, gừng, ngải cứu, quế khô. Đây là những vị thuốc có tính ấm, giúp khai thông kinh lạc.

Cách làm: Nấu 2 lít nước với 1 nắm các dược liệu kể trên. Đun sôi 15 phút, để nguội còn khoảng 40 độ thì ngâm chân 15-20 phút trước khi đi ngủ. Nên ngâm đến mắt cá, sau đó lau khô chân, xoa bóp nhẹ gan bàn chân, rồi đi tất giữ ấm.

Xông hơi thuốc khi cảm lạnh nhẹ

Ai mới bị hắt hơi, sổ mũi, cảm gió nhẹ thì dùng cách xông là tốt nhất. Dùng các loại lá như: tía tô, sả, gừng, vỏ bưởi… đun sôi, rồi trùm chăn xông trong 10 phút cho ra mồ hôi.

Ăn các món có tính ấm, bổ khí

Vào mùa đông, nên ăn những món như:

• Canh thịt bò hầm gừng, đu đủ hầm xương – bổ dương, mạnh gân cốt.
• Cháo hành, cháo tía tô – giải cảm, ấm bụng.
• Chè đậu đen rang – lợi tiểu, dễ tiêu hóa.

Vận động nhẹ nhàng, xoa bóp bấm huyệt

Không nên nằm nhiều hay ngồi yên quá lâu. Mỗi sáng bà con nên đi bộ 20 phút hoặc tập thở, vươn vai, xoa bóp khớp gối, cổ tay, cổ chân.

Buổi tối có thể xoa bóp huyệt Dũng Tuyền (chính giữa lòng bàn chân), Hợp Cốc (kẽ ngón cái và ngón trỏ), Thái Khê (gần mắt cá chân) để tăng lưu thông máu, giúp cơ thể ấm lên.

Lưu ý riêng cho người già và trẻ nhỏ

Người lớn tuổi khí huyết yếu, thận khí suy, nên tránh ra ngoài trời sớm, gió lùa. Không tắm muộn, không uống nước lạnh. Tốt nhất dùng nước ấm, ngủ trong phòng kín gió, đắp chăn dày và giữ ấm các vùng quan trọng.

Trẻ nhỏ dễ ra mồ hôi, nếu mặc quá kín lại dễ nhiễm lạnh. Chỉ cần giữ ấm phần bụng, ngực, cổ và chân tay là đủ. Không nên để trẻ chơi ngoài trời lạnh quá lâu.

Bài thuốc giữ ấm và tăng dương khí

Với những bà con thường xuyên tay chân lạnh, mệt mỏi, ăn uống kém, Tuấn tôi thường kê bài thuốc gồm: đinh lăng, nhục quế, gừng khô, hoàng kỳ, kỷ tử…

Thuốc sắc uống mỗi ngày 1 thang, chia làm 2 lần sáng chiều. Dùng đều 10-15 ngày giúp bổ tỳ, dưỡng khí, làm ấm toàn thân. Nếu cần, bà con có thể liên hệ để tôi kê đúng theo thể trạng từng người.

Lời kết của Tuấn tôi

Mùa đông không tránh được lạnh, nhưng chỉ cần bà con nhớ giữ ấm cho cơ thể đúng cách, kết hợp ăn uống điều độ, vận động nhẹ nhàng, là có thể khỏe mạnh cả mùa, không lo bệnh vặt.

Tuấn tôi mong rằng những chia sẻ hôm nay sẽ giúp bà con – đặc biệt là người già, người hay bị cảm lạnh – biết cách chăm sóc bản thân đúng theo tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.

Chúc bà con luôn mạnh khỏe, bình an!