Tìm hiểu bệnh ho lao: Triệu chứng, nguyên nhân và phương pháp điều trị

Tham vấn chuyên môn bởi:

Lương y Đỗ Minh Tuấn

GĐ chuyên môn hệ thống Đỗ Minh Đường

Bệnh ho lao, một trong những bệnh lý về đường hô hấp, thường gây ra những triệu chứng dai dẳng như ho kéo dài và khó thở. Tuấn tôi nhận thấy, bà con khi gặp phải những triệu chứng này thường bối rối, không biết phải làm sao. Ho lao không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến chất lượng cuộc sống. Với kinh nghiệm trong điều trị các bệnh về đường hô hấp, Tuấn tôi khuyên bà con cần phát hiện sớm và điều trị đúng cách để tránh những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Ho lao là như thế nào?

Ho lao, hay còn gọi là bệnh lao phổi, là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Đây là một trong những bệnh lý về đường hô hấp có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, đặc biệt là phổi. Khi bà con mắc bệnh ho lao, họ thường cảm thấy mệt mỏi, sốt, và ho kéo dài mà không thấy thuyên giảm. Tuấn tôi nhớ có một trường hợp bệnh nhân tên L. là một người lao động, thường xuyên phải làm việc trong môi trường khói bụi. L. đến khám với triệu chứng ho kéo dài kèm theo mệt mỏi và sốt nhẹ. Sau khi thăm khám và xét nghiệm, tôi xác định bệnh nhân bị ho lao. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.

Ho lao là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra
Ho lao là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra

Triệu chứng bệnh ho lao

Khi bà con mắc bệnh ho lao, triệu chứng sẽ xuất hiện và phát triển theo từng giai đoạn. Dưới đây là những triệu chứng mà Tuấn tôi đã gặp ở nhiều bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị.

Triệu chứng khởi phát

  • Ho kéo dài: Ban đầu, bệnh nhân chỉ ho nhẹ, nhưng dần dần ho sẽ trở nên dai dẳng, kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Một số bệnh nhân cho biết họ cảm thấy mệt mỏi sau mỗi cơn ho, điều này khiến họ lo lắng. 
  • Sốt nhẹ: Thường xuyên có cơn sốt vào buổi tối, kèm theo cảm giác ớn lạnh. Sốt có thể kéo dài và trở nên nặng hơn khi bệnh phát triển. 
  • Mệt mỏi, thiếu sức sống: Bà con có thể cảm thấy người rất yếu, không còn năng lượng làm việc, và không muốn ăn uống. 

Triệu chứng đặc trưng

  • Ho có đờm, thậm chí có máu: Đây là triệu chứng đặc trưng của bệnh ho lao khi bệnh phát triển mạnh. Khi ho, đờm có thể lẫn máu, là dấu hiệu cho thấy bệnh đã tiến triển nặng. 
  • Đau ngực: Khi bệnh lao phát triển, bệnh nhân có thể cảm thấy đau ngực khi hít thở sâu hoặc khi ho. Đây là dấu hiệu cho thấy phổi đang bị tổn thương nghiêm trọng. 
  • Sụt cân nhanh chóng: Người bệnh sẽ cảm thấy chán ăn, dẫn đến giảm cân rõ rệt trong một thời gian ngắn. Cô Lan, một bệnh nhân tôi điều trị, đã bị giảm tới 5 kg chỉ trong vòng 3 tuần vì không muốn ăn uống, dù trước đó cô là người ăn uống rất tốt.

Bà con cần lưu ý rằng, bệnh ho lao nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây ra các biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp hoặc tổn thương vĩnh viễn cho phổi. Vì vậy, nếu có bất kỳ triệu chứng nào giống như tôi đã mô tả, bà con cần đến gặp bác sĩ ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Khi bệnh lao phát triển, bệnh nhân có thể cảm thấy đau ngực khi hít thở sâu hoặc khi ho
Khi bệnh lao phát triển, bệnh nhân có thể cảm thấy đau ngực khi hít thở sâu hoặc khi ho

Nguyên nhân gây bệnh ho lao

Khi nói đến nguyên nhân gây bệnh ho lao, ta cần hiểu rõ từ cả hai góc nhìn: y học hiện đại và y học cổ truyền. Tuấn tôi sẽ chia sẻ về cả hai phương diện này để bà con có cái nhìn toàn diện hơn.

  • Y học hiện đại:
    Bệnh ho lao chủ yếu do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Đây là một loại vi khuẩn truyền nhiễm, có khả năng sống lâu trong không khí và dễ dàng lây lan qua các giọt bắn khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Vi khuẩn này tấn công vào phổi, gây ra các triệu chứng ho kéo dài, sốt, mệt mỏi và ho ra đờm, thậm chí có máu.
  • Y học cổ truyền:
    Theo Đông Y, ho lao xuất phát từ sự mất cân bằng giữa các yếu tố âm dương trong cơ thể, đặc biệt là khí huyết và tạng phổi. Tôi thường thấy bà con gặp tình trạng này do:

    • Khí huyết hư yếu: Khi khí và huyết không đủ để nuôi dưỡng tạng phổi, khiến phổi trở nên suy yếu, dễ bị vi khuẩn xâm nhập.
    • Phong hàn xâm phạm: Gió lạnh, môi trường ẩm ướt làm tổn thương phổi, gây khó khăn trong việc tiêu trừ độc tố, dẫn đến bệnh ho lao.
    • Nhiệt độc tích tụ: Sự tích tụ của nhiệt trong cơ thể, do ăn uống không điều độ, hay sử dụng các thực phẩm cay nóng, cũng góp phần làm phát sinh bệnh.

Trong suốt thời gian thăm khám cho bà con, Tuấn tôi cũng nhận thấy nhiều trường hợp bệnh nhân mắc ho lao do những nguyên nhân này kết hợp lại. Việc điều trị căn bệnh này không chỉ dựa vào thuốc mà còn cần kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt.

Đối tượng dễ mắc bệnh ho lao

Bệnh ho lao có thể gặp ở bất kỳ ai, nhưng có những đối tượng nhất định có nguy cơ cao hơn. Tuấn tôi sẽ liệt kê các đối tượng dễ mắc bệnh để bà con chú ý phòng tránh.

  • Người có hệ miễn dịch yếu: Những người mắc bệnh lý nền như tiểu đường, HIV/AIDS, hay người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch dễ bị mắc bệnh ho lao vì hệ miễn dịch không đủ mạnh để chống lại vi khuẩn.
  • Người sống trong môi trường ô nhiễm: Những ai thường xuyên làm việc trong môi trường khói bụi, không khí ô nhiễm như các công nhân mỏ, xưởng chế biến gỗ, sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh ho lao.
  • Người tiếp xúc với bệnh nhân lao: Bà con cần hết sức cẩn thận nếu sống trong gia đình có người bệnh lao hoặc làm việc tại các cơ sở y tế, nơi dễ tiếp xúc với các bệnh nhân bị lao.
  • Người có thói quen sống không lành mạnh: Hút thuốc, uống rượu bia, hoặc ăn uống không khoa học là những thói quen làm suy yếu cơ thể, tạo điều kiện cho vi khuẩn lao xâm nhập. Tôi nhớ có một bệnh nhân tên N., anh ấy là người nghiện thuốc lá lâu năm, sức khỏe yếu dần và cuối cùng bị ho lao.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh ho lao

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh ho lao có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng. Tuấn tôi luôn nhắc nhở bà con rằng bệnh này không chỉ đơn giản là một cơn ho kéo dài mà có thể gây ra những tác động rất lớn đến sức khỏe.

  • Suy hô hấp: Khi bệnh lao không được điều trị sớm, vi khuẩn có thể làm tổn thương nghiêm trọng phổi, dẫn đến suy hô hấp. Bà con có thể cảm thấy khó thở, thở nhanh, thậm chí là khó khăn trong các hoạt động hằng ngày. Tôi đã gặp trường hợp của chị T., một bệnh nhân đã mắc lao phổi từ lâu mà không điều trị, đến khi đến khám thì tình trạng đã nghiêm trọng đến mức phải thở oxy liên tục.
  • Tổn thương các cơ quan khác: Bệnh ho lao không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà có thể lây lan sang các cơ quan khác trong cơ thể như thận, xương, hệ thần kinh. Đây là các biến chứng nặng và khó điều trị. Một bệnh nhân tôi từng điều trị là anh K., bị lao xương sau khi bị nhiễm khuẩn từ phổi. Anh đã phải điều trị lâu dài và hồi phục rất khó khăn.
  • Kháng thuốc: Một biến chứng đáng lo ngại khi điều trị ho lao không đúng cách hoặc không đầy đủ là bệnh có thể phát triển kháng thuốc. Khi vi khuẩn lao không còn đáp ứng với các loại thuốc thông thường, việc điều trị trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Cô N. là một ví dụ điển hình, do ngừng thuốc đột ngột mà không theo chỉ định, cô đã bị nhiễm khuẩn kháng thuốc lao, việc điều trị trở nên khó khăn gấp nhiều lần.

Bà con hãy nhớ rằng bệnh ho lao có thể được chữa khỏi nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu để bệnh kéo dài mà không điều trị, những biến chứng này sẽ gây tổn hại không nhỏ đến sức khỏe.

Chẩn đoán bệnh ho lao chính xác

Hiện nay, có hai phương pháp chính để chẩn đoán ho lao: chẩn đoán theo y học hiện đại và chẩn đoán theo y học cổ truyền.

  • Theo y học hiện đại: Các bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm như chụp X-quang phổi, xét nghiệm đờm để xác định sự hiện diện của vi khuẩn lao. Xét nghiệm đờm và nuôi cấy vi khuẩn là phương pháp chính để xác nhận bệnh. Tuy nhiên, đôi khi các xét nghiệm này cần được thực hiện nhiều lần để đạt được kết quả chính xác.
  • Theo y học cổ truyền: Việc chẩn đoán trong YHCT chủ yếu dựa vào phương pháp tứ chẩn (quan sát, hỏi, bắt mạch, nếm). Tuấn tôi luôn bắt mạch cẩn thận để đánh giá tình trạng của bệnh nhân. Chỉ cần bắt mạch, các lương y có thể nhận diện được mức độ suy yếu của tạng phổi, từ đó xác định bệnh ho lao là do thiếu khí huyết, nhiệt độc hay phong hàn xâm nhập.

Mọi bệnh nhân đến thăm khám tại phòng khám đều sẽ được khám cẩn thận.Các bác sĩ và lương y sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp với từng bệnh nhân

Phương pháp điều trị bệnh ho lao hiệu quả

Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh ho lao là vô cùng quan trọng để cải thiện tình trạng bệnh và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Tuấn tôi luôn khuyến cáo bà con nên điều trị kịp thời và đúng cách, không chỉ dừng lại ở việc giảm triệu chứng mà cần phải trị vào gốc bệnh. Dưới đây là một số phương pháp điều trị mà bà con có thể tham khảo.

Điều trị bệnh ho lao bằng thuốc Tây

Thuốc tây là phương pháp phổ biến trong việc điều trị bệnh ho lao, đặc biệt là trong giai đoạn cấp tính. Bà con sẽ được sử dụng một số loại thuốc kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis.

  • Thuốc kháng sinh phổ biến: Rifampicin, Isoniazid, Pyrazinamide, Ethambutol.
  • Ưu điểm: Hiệu quả nhanh chóng trong việc tiêu diệt vi khuẩn lao, đặc biệt khi bệnh được phát hiện sớm.
  • Nhược điểm: Cần điều trị lâu dài, thường là từ 6 tháng đến 1 năm. Việc ngừng thuốc đột ngột có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc, làm bệnh tái phát. Bà con biết không, Tuấn tôi từng gặp một bệnh nhân áp dụng phương pháp điều trị bằng thuốc kháng sinh nhiều lần nhưng không khỏi. Cô ấy bị lao phổi mãn tính, điều trị bằng thuốc tây suốt 6 tháng nhưng tình trạng vẫn không cải thiện, và cuối cùng cô ấy bị thêm biến chứng viêm phổi nặng.

Điều trị bệnh ho lao bằng mẹo dân gian

Mẹo dân gian cũng là một trong những phương pháp mà bà con có thể áp dụng, đặc biệt là trong các giai đoạn nhẹ hoặc hỗ trợ điều trị cùng với thuốc. Những phương pháp này chủ yếu sử dụng các thảo dược có sẵn trong tự nhiên để hỗ trợ giảm ho và cải thiện sức khỏe phổi.

  • Các mẹo dân gian phổ biến: Nước chanh mật ong, gừng tươi hấp mật ong, lá tía tô, lá húng quế xông hơi.
  • Ưu điểm: An toàn, dễ thực hiện và thường có sẵn trong nhà, giúp làm dịu cơn ho và giảm viêm.
  • Nhược điểm: Không thể điều trị triệt để bệnh ho lao nếu không kết hợp với phương pháp điều trị y tế. Kể cho bà con nghe, mới tuần trước đây tôi có một bệnh nhân chia sẻ rằng đã sử dụng các phương pháp dân gian như chanh mật ong và lá tía tô trong vài tuần mà tình trạng không cải thiện, vẫn ho kéo dài. Mặc dù những mẹo này có thể giảm triệu chứng tạm thời, nhưng không đủ mạnh để tiêu diệt vi khuẩn lao trong cơ thể.

Với kinh nghiệm trong điều trị, Tuấn tôi nhận thấy rằng nếu chỉ dựa vào mẹo dân gian, bệnh ho lao rất khó chữa khỏi dứt điểm. Cần kết hợp thêm các biện pháp chuyên sâu hơn để tiêu diệt vi khuẩn và phục hồi sức khỏe cho phổi.

Điều trị bệnh ho lao bằng Đông Y

20 năm nghiên cứu chuyên sâu về y học cổ truyền, tôi khẳng định với bà con rằng thuốc nam là phương pháp điều trị hiệu quả và dứt điểm đối với bệnh ho lao. Thuốc nam có cơ chế tác động toàn diện, giúp cân bằng khí huyết, bổ phổi, giải độc, và làm sạch cơ thể. Với y học cổ truyền, việc điều trị không chỉ tập trung vào triệu chứng mà còn vào nguyên nhân gây bệnh.

  • Cơ chế của thuốc nam: Thuốc nam giúp điều hòa khí huyết, bổ sung khí cho tạng phổi, giải độc, và làm ấm cơ thể để loại bỏ phong hàn, nhiệt độc. Trong Đông Y, tôi thường sử dụng các bài thuốc có các thảo dược như bạch truật, cam thảo, sinh khương, và cát cánh để trị ho lao.
  • Bài thuốc nam gia truyền: Hiện tại, tôi đang điều trị bệnh ho lao cho nhiều bệnh nhân bằng bài thuốc nam gia truyền của dòng họ Đỗ Minh. Bài thuốc này được bào chế từ các thảo dược thiên nhiên, được phối hợp theo công thức đặc biệt giúp tiêu diệt vi khuẩn lao, tăng cường sức đề kháng và phục hồi phổi.

Vừa mới hôm qua thôi, tôi còn thăm khám và tư vấn điều trị bệnh lao phổi cho một bệnh nhân nam, 55 tuổi, bị ho lâu ngày, thở khó. Sau khi sử dụng bài thuốc nam của chúng tôi, tình trạng của bệnh nhân đã ổn định, ho giảm rõ rệt và sức khỏe phổi được cải thiện. Có nhiều bệnh nhân bị nặng lắm nhưng sau vài tháng được tôi điều trị theo phương hướng dùng thuốc nam là giờ ổn rồi.

Bà con cần hiểu rằng điều trị ho lao không phải là chỉ trị triệu chứng mà phải trị vào căn nguyên của bệnh. Bài thuốc nam gia truyền của chúng tôi là một phương pháp hiệu quả, dứt điểm bệnh ho lao nếu bà con kiên trì và tuân thủ đúng liệu trình điều trị.

Lời khuyên của Tuấn tôi

Bệnh ho lao là một căn bệnh nghiêm trọng, có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuấn tôi luôn khuyên bà con rằng để chữa khỏi bệnh ho lao, chúng ta không chỉ cần điều trị đúng cách mà còn phải kết hợp với những biện pháp phòng ngừa và lưu ý trong quá trình điều trị. Dưới đây là một số lời khuyên của tôi dành cho bà con.

  • Khi nào cần gặp bác sĩ: Nếu bà con có triệu chứng ho kéo dài, ho có đờm hoặc thậm chí có máu, mệt mỏi kéo dài, hoặc cảm thấy khó thở, thì tuyệt đối không được chủ quan. Đây là những dấu hiệu quan trọng của bệnh ho lao và bà con cần đi thăm khám bác sĩ ngay để có phương án điều trị kịp thời. Trong quá trình tư vấn, Tuấn tôi luôn khuyên bà con rằng: “Đừng để bệnh kéo dài, càng lâu càng khó chữa”.
  • Phòng ngừa bệnh ho lao: Để phòng ngừa bệnh ho lao, bà con nhớ giúp tôi là luôn giữ gìn vệ sinh môi trường sống, đặc biệt là nơi làm việc hoặc ở những khu vực đông người. Bà con cần hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh lao và nếu có bất kỳ dấu hiệu ho hoặc mệt mỏi kéo dài, hãy đến bác sĩ ngay để kiểm tra. Một chế độ ăn uống khoa học và giữ gìn sức khỏe luôn là yếu tố quan trọng để phòng tránh bệnh.
  • Lưu ý khi điều trị bệnh ho lao: Thuốc có tốt đến đâu mà bà con dùng không đúng liều, không chú ý kiêng khem thì hiệu quả sẽ chẳng có, rồi bệnh lại hoàn bệnh mà thôi. Bà con cần tuân thủ đúng liệu trình điều trị của bác sĩ, kiên trì và không được tự ý ngừng thuốc dù thấy triệu chứng có thuyên giảm. Ngoài ra, trong quá trình điều trị, bà con cần tránh các yếu tố làm suy yếu sức khỏe như thức khuya, ăn uống không điều độ, và đặc biệt là tránh tiếp xúc với khói thuốc lá.

Tuấn tôi cũng muốn nhắc lại rằng, việc điều trị bệnh ho lao không chỉ là chữa các triệu chứng mà còn phải điều trị vào gốc rễ của vấn đề. Nếu chỉ giảm triệu chứng mà không trị vào nguyên nhân, bệnh sẽ dễ tái phát.

Bà con đừng ngần ngại liên hệ với tôi nếu cần tư vấn thêm về bệnh ho lao hay bất kỳ vấn đề sức khỏe nào khác. Tuấn tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bà con.

  • Số điện thoại: 0963 302 349
  • Fanpage: Lương y Đỗ Minh Tuấn
  • Địa chỉ: Số 37A, ngõ 97 Văn Cao, phường Liễu Giai, quận Ba Đình.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Bạn hỏi
Tôi giải đáp

1000 câu hỏi từ bạn - 1001 câu trả lời từ tôi